SAĞLIKTA EŞİTSİZLİK VAR MIDIR? - Halimiz
AYAKLI TARİH
15 Şubat 2019
YEREL SEÇİMLER HIZLA YAKLAŞIRKEN
14 Şubat 2019

Fotoğraf: Ali Arif Soydaş Küçük Pazar Caddesi, İstanbul

Bu yazımızda sağlıkta eşitsizlik üzerine sorulmayan bazı sorulara birlikte yanıt arayacağız.

Sağlıkta eşitsizlik deyince daha çok aklımıza sağlık hizmetlerine erişim ve sağlık hizmetlerinden eşit yararlanma gelir. Oysa bu sadece eşitsizliğin bir yüzüdür. Sağlıkta eşitsizliğin bir başka yüzü daha vardır. O da insanların gelir ve eğitim düzeyi gibi sosyal etkenlerdir. Gelir ve eğitim düzeyi yüksek mesleklerde çalışanlarda ortalama yaşam süresi daha fazladır. Yine yapılan çalışmalar göstermiştir ki sağlığa ne kadar çok para ayırırsanız ayırın yoksulluğu, gelir adaletsizliğini, işsizliği, beslenme ve barınma sorunlarını ortadan kaldırmadığınız müddetçe yoksullar, işsizler, engelliler ve göçmenler daha erken ölümlere, iş kazalarına ve hastalıklara maruz kalmaktadır.

Sorumuzun yanıtına gelecek olursak; Evet, sağlıkta eşitsizlik vardır.

SAĞLIKTA EŞİTSİZLİK ÖNLENEBİLİR Mİ?

Sağlıkta eşitsizlik bireysel değil, toplumsal farklılıklardan kaynaklanır. Eğer gelir paylaşımı hakça yapılabilirse, herkese eşit eğitim olanağı sağlanabilirse ve işsizlikle mücadele edilebilirse, bu eşitsizlikler kısmen ortadan kalkabilir.

Ancak şunu aklımızdan çıkarmamalıyız. Eşitsizliğin temelinde sınıfsal farklılıklar vardır. O yüzden kapitalist düzen sürdüğü müddetçe eşitsizlik ortadan kalkmaz. Sizlere ütopya gibi gelebilir ancak eşitsizliğin kalkması için sınıfsız bir toplum olmalıdır. Bu da devletin olmadığı ve herkesin eşit şartlarda yaşadığı bir ortamda mümkün olur.

Yine alt başlıktaki sorumuzun yanıtına gelecek olursak; Evet, sağlıkta eşitsizlik önlenebilir.

SAĞLIKTA EŞİTSİZLİĞİ AZALTABİLİR MİYİZ?

Sağlıkta eşitsizliği azaltmak iki yönlü olur. Birincisi, sağlığın sosyal belirleyicileri olan yoksulluğu ortadan kaldırıcı politikalar üretmektir. Bunlar herkese eşit ve ücretsiz eğitim olanaklarının sağlanması, gelir dağılımın düzeltilmesi, eşitlikçi bir vergi sistemi kurulması, işsizliğin azaltılması, sosyal ve insani gelişim politikalarının oluşturulması, emeklilik ve sağlık gibi sosyal hakların çalışanlar lehine düzenlenmesi şeklinde özetleyebiliriz.

Sağlıkta eşitsizliği azaltmanın diğer yönü sağlıktaki eşitsizlikleri ortadan kaldırmaktır. Bunun için öncelikle herkese eşit, ücretsiz ve nitelikli sağlık hizmeti sunulmalıdır. Bunun dışında sağlığı koruma ve geliştirme politikalarına ağırlık verilmelidir. Birinci basamak ve koruyucu hekimlik gibi temel sağlık hizmetlerini güçlendirmek gerekmektedir. Piyasa şartlarına göre bireylerin sağlığına değil, toplum sağlığına yönelik bir sağlık sistemi oluşturulmalıdır.

Bu sorumuzun yanıtı da öncekilerde olduğu gibi aynıdır; Evet, sağlıkta eşitsizliği azaltabiliriz.

SONUÇ

Sağlıkta eşitsizliğin kaynağı kapitalist üretim biçimidir. Günümüzde küreselleşme adı altında bütün dünyada uygulanmaya çalışılan sağlıkta serbest piyasa düzeni eşitsizliğin temel kaynağıdır. Dünya Sağlık Örgütü( DSÖ) sağlıkta eşitsizliğin kaldırılması için önemli çabalar sarf etmektedir… Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)’nün Kazakistan’ın başkenti Alma Ata’da 1978 yılında yaptığı konferansda önemli adımlar atılarak bazı hedefler konmuştur. Ancak pratikte bunlar gerçekleşmemiştir. Bunun temel nedeni giderek vahşileşen kapitalizmdir. O yüzden DSÖ, Küba sağlık politikalarını ve sağlık sistemini olumlu örnek olarak vermek zorunda kalmıştır.

Tüm okuyucularıma sağlıklı günler dilerim.

 

mm

Dr. Ali Özyurt

1962 yılında İstanbul’da doğdu. 1987 yılında Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’ni bitirdi. 1994 yılında Anesteziyoloji ve Reanimasyon uzmanı oldu. 2015 yılında Halk Sağlığı doktorasını tamamladı. İstanbul Tabip Odasında 30 yıldır değişik kurullar ve komisyonlarda gönüllü olarak çalıştı. Şu an Türk Tabipleri Birliği Yüksek Onur Kurulu Üyesi. Evli ve bir kızı var. Söz Uçar Yazı Kalır adında bir anı-deneme kitabı var.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: Üzgünüz. Bu içerik kopyalanamaz!!