MOZART ÜZERİNE... - Halimiz
SURVIVING THE SHUTDOWN
31 Ocak 2019
NURTAÇ ÖZLER İLE GEÇMİŞ – GELECEK RETROSPEKTİF SERGİSİ
31 Ocak 2019

Wolfgang Amadeus Mozart 27 Ocak 1756 tarihinde doğmuş. Yani tam 263 yıl önce. Ben 27 Ocak 1946’da doğdum. Bugün 73 yaşındayım. Mozart’la doğum günümüz aynı. Ne büyük bir mutluluk. Doğum günümde bu yazıyı kaleme alıyorum ve Mozart’a ithaf ediyorum.

İngiliz gazeteci ve yazar James Naughtie, “The Making of Music” adlı kitabında eski bir New Yorker karikatüründen söz eder. Söz konusu karikatürün hiçbir müzikal referansa dayanmadan Mozart’la ilgili olarak söylenebilecek her şeyi ifade ettiğini belirtir. Geçen yıl içinde kaybettiğimiz büyük İngiliz şefi Sir Colin Davis’in bu karikatürü bir hatırlatıcı olarak evinin duvarına astığını yazar. Naughtie, daha sonra karikatürde ne gördüğünü kısaca anlatır:

Sisli ıssız bir manzara, ufukta koyu renk bulutların kararttığı, hayal meyal seçilebilen iki tepe, çıplak bir arazi, yerde ezilmiş teneke bir kutu, yere atılmış bir kurşun kalem, eski bir lastik, boş bir şişe ve yanık bir ay manzarası üzerinde birkaç taş parçası. Tam anlamıyla bir boşluğun resmi sanki.”

Karikatürist Mick Dennis’in, çizdiği karikatüre verdiği isim ise şu: “Mozart’sız Hayat”.

Mozart’ın müziği gerçekten hayat ve neşe fışkırır. Yaşadığı tüm acılara ve kargaşalara rağmen müzik ondan dolu dolu akan bir nehir gibi aktı ve ölümüne kadar durmadı.

Müzikseverlerin çoğuna göre klasik müzik tarihine yön veren en büyük üç besteci olarak Bach, Mozart ve Beethoven gösterilir. En büyük besteci kimdir sorusunu yanıtlamak ise çok zordur. Kimine göre Bach, kimine göre Beethoven’dir. Kimine göre de Mozart’dır. Ben şahsen sıkı bir Beethoven tutkunuyum. Ama kabul ederim ki Bach ve Mozart olmasaydı, Beethoven da olmazdı.

Mozart için şöyle derler: “Bütün büyük besteciler gökyüzüne ulaşmaya çalışmışlardır. Mozart ise gökyüzünden inmiştir.”

Peki bunu niye derler?

Büyük Alman filozof Nietzsche bu soruya şu yalın yanıtı verir: “İyilik dolu esintisiyle içimizdeki çocuğu hatırlattığı için”

Mozart’ın 35 yıllık kısa ömrüne sığdırdığı beste sayısı inanılmazdır. 600’den fazla eser, yüzbinlerce sayfa nota! Bu eserler arasında neler yok ki?

  • 41 senfoni
  • 27 piyano konçertosu
  • Birer tane iki ve üç piyano için konçerto
  • 7 keman konçertosu
  • Birer tane fagot, obua, klarnet için konçerto
  • Bir adet flüt ve harp konçertosu
  • 3 adet flüt konçertosu
  • 5 adet korno konçertosu
  • 20 büyük opera
  • Yüzlerce sonat ve oda müziği eseri
  • Korolu eserler

Fazıl Say bir hesap yapmış. Bir nota yazıcı, haftanın 5 günü günde 8 saat Mozart’ın yapıtlarını temize çekmeye çalışsa, 20 yıl çalışması gerekiyormuş. Akla zarar!

Şimdi düşünün. Mozart bu muhteşem eserlerin partisyonlarını sadece temize çekmedi. Onları yarattı. İnanması güç. Açıklayabilmek için Einstein’ın izafiyet kuramına ve ışık hızıyla uzayda yolculuğa başvurmak lazım sanki.

Mozart’ın bütün eserleri Dr. Ludwig Köchel tarafından kronolojik olarak sıralanmış ve numaralanmıştır.

Mozart, klasik dönemde Türk adını müzikte en çok duyuran bestecidir. Konçerto, sonat, opera ve balelerinde Türk vurma çalgılarını ya da renklerini kullanmıştır. 1775’de yazdığı “Türk Marşı” ile 1782’de bestelediği “Saraydan Kız Kaçırma” operası bunların içinde en ünlüleridir.

Günümüzden 263 yıl önce doğan Mozart, sevgi dolu, neşe ve mutluluk saçan eşsiz müziği ile tüm insanlığın sevdiği bir müzik dehasıdır.

Nurlar içinde yatsın.

mm

Dr. Ali Tigrel

Devlet Planlama Teşkilatı Eski Müsteşarı

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: Üzgünüz. Bu içerik kopyalanamaz!!