İSRAİL SEÇİMLERİ - Halimiz
İSRAİL SEÇİMLERİ 2
AİLE OLMAK
26 Eylül 2019
İSRAİL SEÇİMLERİ 3
NEFES DOLUSU YAŞAMAK
26 Eylül 2019
İSRAİL SEÇİMLERİ 4

120 sandalyeden oluşan İsrail parlamentosu Knesset’te temsiliyet için partilerin %3.25’lik bir barajı geçmesi gerekiyor. Yani 4 milletvekili ile parlamentoda grup kurabiliyorsunuz. Ve bu tablo koalisyonları kaçınılmaz kılarken, halkın temsiliyeti de daha isabetli sağlanıyor. Tabii bunun da dezavantajları var.

Bu yıl bu dezavantajın – eğer ki dezavantaj ise – en bariz görüldüğü ve hatta bu barajın yükseltilmesi gerektiği yönünde konuşmaların hayli ağırlık kazandığı bir yıl oldu. İsrail, seçim tarihinde ilk defa aynı yıl içinde ikinci kez genel seçim için sandığa gitmek zorunda kaldı. Nisan ayındaki seçim sonrasında Başbakan Benjamin Netenyahu kurduğu sağ tandanslı hükümette Avigdor Lieberman’ın desteğini kaybedince sandığın tekrarı kaçınılmaz oldu.

Lieberman, sağ tandanslı ama din-karşıtı bir siyasetçi. Din-karşıtı derken ilk etapta ultra-orthodox Yahudiler var hedefinde. Nüfusun %10’u gibi toplumda bir ağırlıkları olan ultra-orthodoxların, mecburi askeri göreve katılmama konusundaki ısrarları eski savunma bakanı da olan Lieberman için kabul edilemez bir talep olarak belirmekte. Tabii ultra orthodoxların yaşamın her alanındaki talepleri ve hükümet üzerinde istediklerini yaptırabilme güçleri de Lieberman’ı rahatsız etmekte. Hal böyle olunca yaptığı çıkışla ‘laikliği savunan’ bir lider olarak yaklaşık 6 ay içinde oylarını neredeyse ikiye katladı.

Netenyahu ise seçime beş kala ortaya sürdüğü vaatlerinin arasında Tel Aviv’den Amman’a giden yol arasında Ölü Deniz’e doğru olan Ürdün Vadisi üzerinde egemenlik ilan etmeyi sıralamıştı. Burası ekseriyette boş olan ama tarihi perspektifte bakıldığında ülkenin güvenliği açısından stratejik önemde görülen bir bölge. Amerika’nın eski başkanlarından Bill Clinton’ın,  İsrail’in eski başbakanlarından Ehud Barak ve Filistin lideri Yaser Arafat ile Camp David’de sürdürdüğü görüşmelerde de burası yer almaktaydı. Velhasıl mevzu yeni olmasa da Netenyahu’nun İran tehdit algısı ile güvenlik ve korku üzerine sürdürdüğü politikalarında burayı bir oldu bitti ile ilhak etme arzusu seçmenin nezdinde ayrıştırıcı bir nokta. Sol tandanslı liberal kesim, bu bölgenin ancak müzakerelerle kendi kontrolleri altına geçmesini destekliyor. Batı Şeria değil burada konu olan alan…

İsrailliler, eski başbakanlarından Ariel Sharon’un Gazze’den çekilme kararını en son kertede hatalı olarak kabul ettiler. Terör örgütü Hamas’ın buradaki varlığını hem kendi güvenliklerine hem de Filistinlilerin geleceğine tehdit olarak algılıyorlar. Bu hata olarak algıladıkları husus da siyasetin sağından soluna değişmiyor. Dolayısı ile Batı Şeria’da böylesi bir adım atmalarını beklememek gerekir.

Böyle bir tablo içinde 17 Eylül seçim sonuçları ardından dün akşam geç vakitlerde İsrail Cumhurbaşkanı Reuven Rivlin kararını verdi ve Netenyahu’yu bir kez daha hükümet kurmakla görevlendirdi. Netenyahu, Knesset’te kendi partisinden 2 sandalye daha fazla çıkartmış olan Blue&White ya da Mavi&Beyaz’ın lideri Benjamin Gantz’ın görevlendirilmesini belki tercih edebilirdi. Zira Rivlin, Netenyahu’nun Likud’un liderliğinden geri adım atması ve dolayısı ile rotasyon halinde yürütülebilecek bir başbakanlık koltuğu için yasal bir düzenlemeye gidilebilme alternatifini dahil sunmuş olsa da genelkurmay başkanlığı da yapmış Gantz bunu kabul etmedi.

Netenyahu’nun şimdi 120 sandalyeli Knesset’te 61 sandalyeyi kendi koalisyonu içinde toplaması gerekiyor. Kendi partisi Likud’un 31; Shas’ın 9; United Torah Judaism/Birleşik Tevrat Yahudiliği’nin 8 ve Yamina’nın 7 sandalyesi var. Toplamda 55 sandalye ediyor. Artı 6 milletvekiline daha ihtiyacı var Netenyahu’nun. Lieberman’ın Yisrael Bieteinu partisi 9 sandalye çıkardı. Eğer Lieberman destek çıkarsa hükümet rahatlıkla kurulabilir ama bu da kolay değil. Lieberman’ın koalisyonu dağıtıp, ikinci seçimi mecbur kıldıran koşullar aynen duruyor.

Netenyahu ya Labor-Gesher lideri Amir Peretz ya da Gantz ile şansını deneyecek. 24 Ekim’e kadar geçecek sürede bir sonuç elde edilemezse Netenyahu görevi tamamlayamadığını Rivlin’e bildirecek. Rivlin, hükümeti kurması için yeniden Gantz ile veya Likud’un içinden başka bir partili ile görüşmeler yapmaya başlayacak. Eğer ki görevlendirmeyi kabul eden çıkmazsa Rivlin bu sefer Knesset başkanı Yuli Edelstein’i durumdan haberdar edip, parlamento içinden birinin 21 gün içinde 61 vekili sağlayacak bir koalisyon hükümeti çıkarması için süre verebilir. Bu çabalardan sonuç çıkmazsa da üçüncü seçim kaçınılmaz olur…

mm

Tülin Daloğlu

Publisher / Yayıncı - tulin.daloglu@halimiz.com Bu sitenin yayıncısı ve baş editörüyüm. Gazetecilik mesleğimde yirmi yılı geride bıraktım. Başta Türk medyası olmak üzere, Amerika, İngiltere ve İsrail medyalarında yazılarım yayınlandı. Ankara, Bilkent Üniversitesi Uluslararası İlişkiler bölümünden mezunum. Üzerine aynı bölümde master çalışmam var … Ve Washington, D.C., Amerikan Üniversitesi'nde medya hukuku üzerine ikinci lisans üstü çalışmamı tamamladım. Şimdi, bu yeni mecrada huzurlarınıza çıkıyorum … yazarak, konuşarak, bilgi odaklı yürüyerek var olmaya kıymet verenlerdenim…

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: Üzgünüz. Bu içerik kopyalanamaz!!