ÇİN SEDDİ VE TERRAKOTA ATLARI - Halimiz
HİÇ
18 Ekim 2018
KAŞIKÇI VAKASI
18 Ekim 2018

En büyük merakım dünya küresi üzerinde çocukken tanıştığım Çin Seddini görmek idi. Hayal gibi geliyordu ama hayallerin bir gün gerçekleşeceği söylemi İstanbul’dan Çin yolcusu olarak uçağa bindiğimde gerçekleşmişti (14-24 Temmuz 2012).

Çin’in bitmez tükenmez anıları var elbette. Uzakdoğu’nun incisi Pekin, Tiananmen Meydanı, imparator saraylarının yer aldığı Yasak Kent, Yazlık Saray, Çinlilerin “Et ve Kemik Seddi” olarak adlandırdığı Çin Seddi, Han mezarları, Batı Barışı Şehri Şiyan (Xi’an), Büyük Yaban Kazı Pagodası, Cengiz Han’ın Şiyan’da yaptırdığı Ulucami, Guilin, Li Nehri, Reed Flute Mağarası, Şanghay, Şanghay Sanat müzesi, ipek fabrikası, Uzun Ömür Bahçesi, Şanghay TV Kulesi… Gördük, gezdik ve anılar sayfamıza ekledik. En çok etkilendiğim Çin Seddi ve Terrakota Atları oldu.

Dünyanın yedi harikasından biri olarak tanımlanan, zamanın Çin hükümdarlarınca asırlarca (takriben M.Ö 220 den M.S 1644) yapımı süren 8 metre yüksekliğinde 6,5 metre eninde, 7300  kilometrelik Çin Seddi’nin bir ucu çöle diğer bir ucu okyanusa kadar uzanıyormuş. Her 200 metreye bir nöbetçi istasyonu, her 1000 metreye bir nöbetçi birliği varmış. Tabi biz sadece ziyarete açılmış olan bir kısmını gördük.

Çin Seddi’nin yorucu, zahmetli merdiven çıkışı ve inişi insanın gözünü korkutuyor başlangıçta. O tepelere önce çıkamayacağımı düşündüm. Teleferikle çıkılıyormuş, ancak arkadaşlarımın yola revan olduklarını görünce arkalarına takıldım. Durmadan yürümeliydim ve öyle yaptım. Yorgunluk mu evet, ancak tırmandıkça daha yukarı çıkma isteği duydum. Geriye dönüp aşağıya baktığımda baş döndürücü bir görüntü vardı, ancak emeği geçenlerin, yorgunluk, zahmet ve çilesini düşündüm. Dağların tepesine binlerce kilometrelik bir set yapmanın akılla ilgisini sorgularken insan hayalinin sınırsızlığına hayran kaldım.

Gelelim en çok etkilendiğim Terra Kota Atları bir diğer adıyla Toprak Askerler’e…

Bir çiftçi köylü tarafından 1974 yılında bulunan atlar, arabalar, oklar ve bronz kılıçlarıyla kilden yapılmış Terrakota ordusu heykelleri bulunuyor. Çok sayıda bulunan heykeller birbirine çok benzemekle birlikte ilk anda anlaşılmasa da yakından incelendiğinde küçük ayrımların olduğu görülüyor. Heykellerden 30’unun kulakları üzerinde yapılan incelemeler ile her birinin farklı ‘insanlar‘ olduğu ortaya çıkıyor. Biz izleyenler o farklılığı elbette göremiyoruz.

“Terekota Askerleri! Kil Askerler! İnsanın hayal gücünü zorlayan, inanması güç bir proje, bir olay! 2200 yıl önce, bulunduğu yerin toprağından yapılmış, 700 bin kil asker! Yanlış duymadınız. UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası olarak korunmaya alınmış. Dünyanın 8. Harikası! İmparator öldükten sonra, ikinci yaşamında, kendisini koruması için bir ordu kurdurmuş! Yüz binlerce Çinli’nin çalıştığı kil askerlerin yapımı seferberliğinde, ordu 10 yılda tamamlanmış ama imparatorluk da çökmüş! Zira bu ordunun vücuda getirildiği yıllarda, ülkenin yönetimi ihmal edildiği için, açlık ve sefalete halk dayanamamış, deyim yerindeyse, telef olmuşlar!”

“İmparatorun mezarı ve Terra Kotta askerleri günümüzde hala gizemini koruyan dünyadaki eşsiz eserlerden biri olmasının yanı sıra yapılışındaki gizemleri ve azametiyle de ilginç bir hikâyeye sahiptir. Tarihçiler, Terra Kotta’ların M.Ö. 210 yılında yapıldığını savunmaktadırlar. Çin’de “ilklerin imparatoru” olarak bilinen Çin Şı Huang, dönemin Cao beyliğinde doğmuş ve birçok beylikten oluşan tüm coğrafyadaki Çin uluslarını ilk kez birleştirerek tek devlet adı altında toplayan imparator unvanı alan ilk lider olarak tarihe geçmiştir. İmparatorun Çin’in 13 yaşında tahta geçtiği, aynı zamanda Çin Seddi’nin inşasını da başlatan imparator olduğu belirtilmektedir. Yapımında 700 bin civarında işçinin çalıştığı dev mezar 37 senede yapılmıştır. Bölgede 600 civarında yer altı ordusunun bulunduğu bunlardan 25’inin açıldığı tespit edilmiştir. Açılmayan birçok çukur hala gizemini korumaktadır. Açılan bazı çukurlar ise dev odalardan oluşmaktadır.”

 

Bazı kaynaklarda da “Bu askerleri yaptıran İmparator, Çin’i ilk birleştiren kişi. Kendisinin ölümünden sonra da öbür dünyada hüküm sürmesi için bir orduya ihtiyaç duymuş onun için 8000 civarında askerden oluşan bir orduyu bu şekilde tuğladan oluşturmuş. Akla ziyan. Askerlerin yüzleri hiçbirisi diğerine benzemiyor. Her bir rütbenin kıyafeti ayrı. Erinden Generale, Atlı Savaş Arabasına kadar her şey düşünülmüş.”

Asıl dikkat çeken bu kadar asker heykeli yapılmasının nedeni. İktidar hırsının nelere kadir olduğuna önemli bir örnek. İlk Çin İmparatoru olan Qin Shi Huang kendisi için dev bir mezar ve yer altı ordusu yaptırdığı, o dönem çalışan tüm işçileri ya yaktırarak ya da öldüğünde kendisiyle birlikte gömülmesini istediği de satırlar arasında yer alıyor.

 

mm

Zeliha Dogan Yesil

BYEGM Şube Müdürü ve Ankara Halkla İlişkiler Derneği Yönetim Kurulu Başkanı, Mustafa Kemal Atatürk hayranı. AÜ DTCF Türk Dili ve Edebiyatı, AÜ Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bölümü, Gazi Ü.Güzel Sanatlar Ens.Yüksel Lisans. Görevi gereği Basın, Dış Politika ve Uluslar arası ilişkiler ilgi alanında oldu. Kurum yayınlarında büyük emeği var, ilk Türk Cumhuriyetleri Haber Bültenini, ilk STK yayın organı olan Türk Kadınlar Birliği aylık bültenini 10 yıl yayımladı… Ve başkaları… Sürekli Basın Kartı sahibi bir kurum gazetecisi. Gezer, görür, yazar, çizer, anlatır, konuşur, paylaşır… Barış, huzur, sevgi ve eğitimin bütün dünyaya yayılması en büyük özlemidir. Köy Enstitüsünden yolu geçmiş bir babanın yaşamına etkisi büyük olmuş, çocukken kendisine getirdiği dünya küresinden parmağıyla belirlediği Güney Afrika, Çin, Hindistan bir de Eyfel Kulesi en merak ettiği yerler olmuş, gitti ve gördü… En büyük hazinesi ailesi, eşi ve 2 kızı… Devam ediyor. Hayatta ve ayakta olmak en büyük sloganı…

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: Üzgünüz. Bu içerik kopyalanamaz!!